1,1K

Drzewka ogrodowe – ozdoba i funkcjonalność Twojego ogrodu

Marzysz o pięknym ogrodzie, który będzie zachwycał przez cały rok? Drzewka ogrodowe to nieodłączny element każdej zielonej przestrzeni, a ich dostępność w szkółkach drzew i krzewów jest ogromna, w tym także drzewek owocowych. Dodają uroku, tworzą przyjemny mikroklimat i stanowią schronienie dla ptaków i owadów, co czyni je cennym elementem w każdym sadzie. Od majestatycznych dębów, przez barwne klony, po subtelne wiśnie ozdobne – różnorodność gatunków jest ogromna i pozwala na stworzenie ogrodu idealnie dopasowanego do Twoich potrzeb.

Rodzaje drzewek ogrodowych

Świat drzewek ogrodowych jest niezwykle bogaty. Aby ułatwić Ci wybór, przygotowaliśmy przegląd najpopularniejszych rodzajów, uwzględniając ich wielkość, pokrój i rodzaj liści.

Podział ze względu na wielkość:

• Drzewa duże: To prawdziwi giganci, osiągający nawet kilkadziesiąt metrów wysokości, co czyni je idealnymi do intensywnego ogrodu. Należą do nich m.in. dęby, buki i lipy. Sadząc duże drzewa, należy wziąć pod uwagę ich docelowe rozmiary i zapewnić im odpowiednio dużo miejsca. Pamiętajmy, że duże drzewa najlepiej prezentują się sadzone pojedynczo lub w luźnych grupach, co pozwala na ich intensywny rozwój.. Stanowią doskonałe tło dla innych roślin, a ich rozłożyste korony dają upragniony cień w upalne dni, co gwarantuje komfort w ogrodzie.. Wymagają żyznej gleby i słonecznego stanowiska. Warto jednak pamiętać, że istnieją również odmiany o mniejszych rozmiarach, które sprawdzą się w mniejszych ogrodach, takich jak drzewka owocowe w pojemnikach..  
• Drzewa średnie: Dorastają do około 10-20 metrów wysokości. W tej kategorii znajdziemy m.in. klony jawory, graby, jarzęby pospolite, surmie czy brzozy brodawkowate, a także brzoza brodawkowata youngii na pniu.. Doskonale sprawdzają się w ogrodach o średniej wielkości, gdzie mogą rosnąć zarówno pojedynczo, jak i w grupach.  
• Drzewa małe: To idealne rozwiązanie do małych ogrodów, a nawet do uprawy w donicach na tarasach i balkonach. Do popularnych gatunków małych drzewek ogrodowych należą m.in. wiśnie ozdobne, jabłonie ozdobne, głogi, klony palmowe, magnolie czy judaszowce. Osiągają zazwyczaj do 10 metrów wysokości.   

Podział ze względu na pokrój:

• Drzewa kolumnowe: Charakteryzują się wąskim, strzelistym pokrojem. Idealnie nadają się do sadzenia wzdłuż alejek, ścieżek czy ogrodzeń, gdzie mogą pełnić funkcję naturalnej osłony. Do popularnych gatunków o kolumnowym pokroju należą m.in. cyprysik Lawsona 'Columnaris’, buk pospolity 'Dawyck Gold’ czy dąb szypułkowy 'Fastigiata’.  
• Drzewa kuliste: Ich korony tworzą regularne, kuliste kształty, co dodaje ogrodowi elegancji i harmonii. Doskonale sprawdzają się jako solitery na trawniku lub centralne punkty kompozycji z innymi roślinami. Przykładem drzewa kulistego jest klon zwyczajny 'Globosum’, który często można znaleźć w szkółkach drzew i krzewów..  
• Drzewa płaczące: Ich gałęzie malowniczo zwisają ku ziemi, tworząc romantyczną atmosferę. Do tej grupy należą m.in. wierzba płacząca, buk pospolity 'Pendula’ czy brzoza brodawkowata 'Youngii’.   

Podział ze względu na liście:

• Drzewa liściaste: w tym także ozdobne sosny czarne, sosny żółte i limby, wytwarzające świeże, ozdobne szyszki. To najliczniejsza grupa drzewek ogrodowych. Charakteryzują się sezonowym ulistnieniem, co oznacza, że jesienią zrzucają liście, tworząc barwny spektakl. Wśród drzew liściastych znajdziemy zarówno gatunki rodzime, jak i egzotyczne, o zróżnicowanych kształtach i kolorach liści. Do popularnych drzew liściastych należą m.in. miłorząb. sosny, a także drzewka owocowe, które są chętnie sadzone w ogrodach. dęby, buki, klony, brzozy, lipy, magnolie czy jarzęby.  
• Drzewa iglaste: W przeciwieństwie do drzew liściastych, iglaki, takie jak szmaragd, zachowują swoje igły przez cały rok, co sprawia, że ogród jest zielony nawet zimą.. Do tej grupy należą m.in. świerki, sosny, jodły, cisy czy modrzewie. Iglaki są cenione za swój charakterystyczny zapach i walory dekoracyjne, a niektóre gatunki, np. brzoza pożyteczna doorenbos. sosny czarne, sosny żółte i limby, wytwarzają ozdobne szyszki.  

Wybór drzewek do ogrodu

Wybór odpowiednich drzewek do ogrodu to jeden z najważniejszych etapów jego projektowania. Przed zakupem drzewek warto zastanowić się, jakie warunki panują w naszym ogrodzie, jaki styl chcemy mu nadać i jakie funkcje mają pełnić drzewa.   

Warunki panujące w ogrodzie:

• Rodzaj gleby: Drzewa mają różne wymagania glebowe. Niektóre preferują gleby kwaśne (np. iglaki), inne zasadowe (np. orzech włoski), a jeszcze inne dobrze rosną na glebach piaszczystych (np. brzozy). Klon i głóg to gatunki, które dobrze radzą sobie na jałowych glebach. Przed zakupem drzewek warto zbadać odczyn pH gleby w swoim ogrodzie i dobrać gatunki, które będą w nim dobrze rosły.  
• Nasłonecznienie: Wybierając drzewka, zwróć uwagę na ich wymagania świetlne. Niektóre drzewa potrzebują dużo słońca (np. brzoskwinie), inne preferują stanowiska półcieniste (np. klony), a jeszcze inne dobrze rosną w cieniu (np. buki), które można znaleźć w dostawie sadzonek..  
• Wilgotność: Podobnie jak w przypadku nasłonecznienia, drzewa mają różne preferencje co do wilgotności gleby. Niektóre gatunki dobrze znoszą suszę (np. sosny), inne preferują gleby wilgotne (np. brzoza brodawkowata youngii na pniu). wierzby), a jeszcze inne rosną na glebach mokrych (np. brzoza pożyteczna doorenbos). olsze).   

Styl ogrodu:

• Ogród nowoczesny: W ogrodach nowoczesnych dominują proste linie, geometryczne kształty i minimalizm. Dobrze sprawdzą się tu drzewa o regularnym pokroju, np. kolumnowe odmiany cyprysików, buków czy grabów.  
• Ogród rustykalny: Ogrody rustykalne charakteryzują się naturalnym, swobodnym charakterem. Pasują tu drzewa o nieregularnych koronach, np. jabłonie ozdobne, wiśnie ozdobne czy głogi.  
• Ogród japoński: W ogrodach japońskich panuje harmonia, minimalizm i symbolika. Często sadzi się tu klony palmowe, sosny czarne, azalie japońskie czy wiśnie ozdobne.  

Funkcje drzewek w ogrodzie:

• Drzewa ozdobne: Ich głównym zadaniem jest upiększanie ogrodu. Wyróżniają się dekoracyjnymi liśćmi, kwiatami, owocami lub pokrojem. Do tej grupy należą m.in. magnolie, klony palmowe, judaszowce, jarzęby czy wiśnie ozdobne.  
• Drzewa owocowe: Oprócz walorów estetycznych, dostarczają także smacznych owoców. Wśród popularnych drzew owocowych znajdziemy m.in. jabłonie, grusze, śliwy, wiśnie, czereśnie czy brzoskwinie.  
• Drzewa dające cień: Doskonale sprawdzają się w miejscach, gdzie chcemy stworzyć zacieniony zakątek do wypoczynku. Do tej grupy należą m.in. brzoza brodawkowata, katalpa zwyczajna, lipa drobnolistna, kasztanowiec czerwony czy magnolia. Taki zacieniony teren będzie też dobrym miejscem do uprawy roślin, które nie lubią ostrego słońca.  

Sadzenie i pielęgnacja drzewek ogrodowych

Prawidłowe sadzenie i pielęgnacja to klucz do sukcesu w uprawie drzewek ogrodowych. Oto najważniejsze zasady:

Przygotowanie stanowiska:

• Wykopanie dołka do sadzenia sadzonek powinno być dokładne, aby zapewnić im odpowiednie warunki do wzrostu. Dołek powinien być dwukrotnie szerszy i nieco głębszy niż bryła korzeniowa drzewa. Dzięki temu korzenie będą miały wystarczająco dużo miejsca, aby się rozrastać.  
• Wymiana gleby: W przypadku gleby gliniastej lub piaszczystej warto wymienić ją na żyzną ziemię ogrodową lub kompost. Ułatwi to ukorzenienie się drzewa i zapewni mu odpowiednie warunki do wzrostu.  
• Nawożenie: Przed sadzeniem można dodać do dołka nawóz organiczny, np. kompost lub obornik. Zapewni to drzewku niezbędne składniki pokarmowe.  
• Odstępy między drzewami: Pamiętaj o zachowaniu odpowiednich odstępów między sadzonymi drzewami. Duże drzewa owocowe sadzimy co 4 metry, średnie co 3 metry, a małe krzewy i drzewka co 2 metry, aby zapewnić odpowiednią przestrzeń dla sadzonek..   

Sadzenie drzewka:

• Sprawdzenie stanu drzewka: Przed posadzeniem dokładnie obejrzyj drzewko, czy nie ma śladów uszkodzeń, chorób lub szkodników.  
• Jesienne sadzenie: Jesień to najlepszy czas na sadzenie drzewek z odkrytymi korzeniami. Gleba jest wtedy jeszcze ciepła i wilgotna, co sprzyja ukorzenianiu się roślin.  
• Umieszczenie drzewka w dołku: Drzewko należy umieścić w dołku tak, aby miejsce szczepienia (w przypadku drzew owocowych) znajdowało się nad powierzchnią ziemi, a następnie zabezpieczyć je przed mrozem..  
• Zasypanie dołka ziemią: Dołek należy zasypać ziemią, lekko ubijając ją wokół korzeni.  
• Podlewanie: Po posadzeniu drzewko należy obficie podlać.  
• Palikowanie: Młode drzewka warto palikować, aby rosły prosto i były chronione przed wiatrem.   

Pielęgnacja:

• Podlewanie: Młode drzewka wymagają regularnego podlewania, zwłaszcza w okresie suszy. Starsze drzewa zazwyczaj radzą sobie same, ale w okresach bezdeszczowych warto je podlać.  
• Nawożenie: Drzewa można nawozić nawozami organicznymi lub mineralnymi. Częstotliwość nawożenia zależy od rodzaju nawozu i wymagań gatunkowych drzewa.  
• Cięcie: Cięcie drzew ma na celu utrzymanie ich w dobrej kondycji, kształtowanie korony i usuwanie chorych lub uszkodzonych gałęzi. Terminy cięcia zależą od gatunku drzewa.  
• Ochrona przed chorobami i szkodnikami: Drzewa mogą być atakowane przez różne choroby i szkodniki. W przypadku zauważenia objawów chorobowych lub szkodników należy zastosować odpowiednie środki ochrony roślin, a także skonsultować się z ogrodnikiem.  
• Ściółkowanie: Ściółkowanie gleby wokół drzewa korą, trocinami lub innym materiałem organicznym pomaga utrzymać wilgotność, ograniczyć rozwój chwastów i chronić korzenie przed mrozem.   

Popularne gatunki drzewek ogrodowych

Dąb szypułkowy (Quercus robur)

Dąb szypułkowy to jedno z najpopularniejszych drzew liściastych w Polsce. To majestatyczne drzewo o rozłożystej koronie, dorastające do 40 m wysokości. Charakteryzuje się klapowanymi liśćmi, które jesienią przebarwiają się na żółto lub brązowo. Dąb szypułkowy preferuje gleby żyzne i przepuszczalne oraz słoneczne stanowiska. Doskonale sprawdza się jako soliter, drzewo parkowe lub alejowe, a także w pojemnikach dla mniejszych przestrzeni. Wymaga cięcia sanitarnego i formującego.   

Buk pospolity (Fagus sylvatica)

Buk pospolity to kolejne popularne drzewo liściaste w Polsce, często dostępne w dostawie sadzonek. Osiąga duże rozmiary, dorastając do 30 m wysokości. Ma gładką, szarą korę i owalne liście, które jesienią przebarwiają się na żółto lub brązowo. Buk pospolity preferuje gleby żyzne i wilgotne oraz stanowiska słoneczne lub półcieniste, co czyni go eleganckim wyborem do ogrodu. Doskonale nadaje się na żywopłoty, szpalery i jako soliter. Wymaga cięcia formującego i sanitarnego. Istnieje wiele odmian buka o różnym pokroju i kolorze liści, np. 'Purple Fountain’ o purpurowych liściach i zwisających pędach, 'Black Swan’ o ciemnych liściach i nieregularnym pokroju, 'Atropunicea’ o czerwonych liściach, 'Pendula’ o zwisającej koronie, 'Ansorgei’ i 'Cochleata’ o karłowym wzroście, 'Dawyck Gold’ o złocistych liściach, 'Dawyck Purple’ o purpurowych liściach, 'Rohan Obelisk’ o kolumnowym pokroju, 'Purpurea Tricolor’ o trójkolorowych liściach i 'Franken’ o pędach przypominających pień słonia.   

Klon jawor (Acer pseudoplatanus)

Klon jawor to duże drzewo o rozłożystej koronie i dużych, klapowanych liściach. Jesienią liście przebarwiają się na żółto lub czerwono. Klon jawor preferuje gleby żyzne i wilgotne oraz stanowiska słoneczne lub półcieniste, co czyni go idealnym do ogrodów eleganckich. Doskonale sprawdza się jako soliter, drzewo parkowe lub alejowe. Wymaga cięcia sanitarnego i formującego. Wśród klonów jaworów znajdziemy wiele ciekawych odmian, np. 'Brilliantissimum’ o jaskrawożółtych liściach wiosną i 'Esk Sunset’ o ciekawej kolorystyce liści.   

Świerk pospolity (Picea abies)

Świerk pospolity to jeden z najpopularniejszych gatunków iglastych w Polsce, często dostępny w szkółkach drzew i krzewów. Ma stożkowaty pokrój i ciemnozielone igły. Dorasta do 50 m wysokości. Świerk pospolity preferuje gleby kwaśne i wilgotne oraz stanowiska słoneczne lub półcieniste. Doskonale sprawdza się jako soliter, choinka bożonarodzeniowa i na żywopłoty. Wymaga cięcia formującego i sanitarnego. Istnieją również karłowate odmiany świerka pospolitego, np. 'Frohburg’ i 'Barryi’, które nadają się do małych ogrodów.  

Sosna zwyczajna (Pinus sylvestris)

Sosna zwyczajna to kolejny popularny gatunek iglasty w Polsce. Ma stożkowaty pokrój i długie, szarozielone igły. Dorasta do 40 m wysokości. Sosna zwyczajna preferuje gleby piaszczyste i suche oraz słoneczne stanowiska. Doskonale sprawdza się jako soliter, drzewo parkowe i w lasach. Wymaga cięcia sanitarnego.

Brzoza brodawkowata (Betula pendula)

Brzoza brodawkowata to drzewo o charakterystycznej białej korze i zwisających gałęziach. Liście ma romboidalne, jesienią przebarwiają się na żółto, co czyni je interesującym elementem w każdym ogrodzie. Brzoza brodawkowata preferuje gleby piaszczyste i suche oraz słoneczne stanowiska. Doskonale sprawdza się jako soliter, w grupach drzew i alejach. Wymaga cięcia sanitarnego. Popularną odmianą brzozy brodawkowatej jest 'Youngii’ o zwisających pędach, która nadaje się do małych ogrodów.   

Jabłoń ozdobna (Malus floribunda)

Jabłoń ozdobna to małe drzewo o obfitym kwitnieniu. Kwiaty ma różowe lub białe, pojawiają się wiosną. Owoce są drobne, czerwone. Jabłoń ozdobna preferuje gleby żyzne i przepuszczalne oraz słoneczne stanowiska. Doskonale sprawdza się jako soliter, w grupach drzew i ogrodach japońskich. Wymaga cięcia formującego i sanitarnego.

Wiśnia ozdobna (Prunus serrulata)

Wiśnia ozdobna to małe drzewo o obfitym kwitnieniu. Kwiaty ma różowe lub białe, pojawiają się wiosną. Wiśnia ozdobna preferuje gleby żyzne i przepuszczalne oraz słoneczne stanowiska. Doskonale sprawdza się jako soliter, w grupach drzew i ogrodach japońskich. Wymaga cięcia formującego i sanitarnego. Wśród wiśni ozdobnych popularnością cieszy się odmiana 'Kanzan’ o pełnych, różowych kwiatach.   

Głóg jednoszyjkowy (Crataegus monogyna)

Głóg jednoszyjkowy to krzew lub małe drzewo o ciernistych pędach i białych kwiatach, które dobrze znosi niskie temperatury. Owoce ma czerwone. Głóg jednoszyjkowy preferuje gleby żyzne i przepuszczalne oraz stanowiska słoneczne lub półcieniste. Doskonale nadaje się na żywopłoty, szpalery i do ogrodów naturalistycznych. Wymaga cięcia formującego i sanitarnego. Głóg to gatunek, który dobrze radzi sobie na jałowych glebach, a jego sadzonki są często dostępne w szkółkach drzew i krzewów..   

Cyprysik Lawsona (Chamaecyparis lawsoniana)

Cyprysik Lawsona to iglaki o stożkowatym pokroju i zróżnicowanym zabarwieniu igieł (od zielonych po niebieskawe), które również dobrze znoszą niskie temperatury. Cyprysik Lawsona preferuje gleby kwaśne i wilgotne oraz stanowiska słoneczne lub półcieniste. Doskonale sprawdza się jako soliter, na żywopłoty i szpalery. Wymaga cięcia formującego i sanitarnego. Wśród cyprysików Lawsona popularnością cieszy się odmiana 'Columnaris’ o kolumnowym pokroju.   

Drzewka ogrodowe w małych ogrodach

Nawet w małym ogrodzie można cieszyć się urokiem drzewek. Wystarczy wybrać odpowiednie gatunki, które nie osiągają dużych rozmiarów i dobrze znoszą cięcie. Do małych ogrodów polecamy m.in. rośliny o wysokości do 120 cm, takie jak nana. drzewka i krzewy owocowe.:   

• Drzewa o małych rozmiarach, takie jak miłorząb, są idealne do niewielkich przestrzeni. np. klony palmowe, wiśnie ozdobne, jabłonie ozdobne, głogi, magnolie.
• Drzewa wolno rosnące: np. cisy, bukszpany, jałowce.
• Drzewa szczepione na pniu: np. klony kuliste, wierzby płaczące, brzozy brodawkowate 'Youngii’. 

W małych ogrodach warto również rozważyć sadzenie drzewek w donicach. Pozwala to na uprawę nawet gatunków, które normalnie osiągają duże rozmiary. Do uprawy w donicach nadają się m.in. klony palmowe, oliwki europejskie, cytrusy czy miniaturowe odmiany drzew owocowych.   

Drzewka ogrodowe a ochrona środowiska

Drzewka ogrodowe pełnią ważną rolę w ochronie środowiska. Przede wszystkim:   

• Oczyszczają powietrze: Liście drzew pochłaniają dwutlenek węgla i produkują tlen, co przyczynia się do poprawy jakości powietrza.
• Zwiększają bioróżnorodność: Drzewa stanowią schronienie i źródło pożywienia dla wielu gatunków zwierząt, takich jak ptaki, owady czy ssaki.
• Zmniejszają efekt cieplarniany: Drzewa pochłaniają dwutlenek węgla, który jest jednym z głównych gazów cieplarnianych.

Wybierając drzewka do ogrodu, warto zwrócić uwagę na gatunki rodzime, które są najlepiej przystosowane do polskich warunków klimatycznych i stanowią naturalny element naszego krajobrazu.

Podsumowanie

Drzewka ogrodowe to nie tylko ozdoba, ale także funkcjonalny element zielonej przestrzeni. Różnorodność gatunków pozwala na stworzenie ogrodu idealnie dopasowanego do Twoich potrzeb i preferencji. Pamiętaj o odpowiednim doborze drzewek do warunków panujących w ogrodzie, stylu ogrodu i funkcji, jaką mają pełnić. Prawidłowe sadzenie i pielęgnacja zapewnią drzewkom zdrowy wzrost i długowieczność, co jest szczególnie ważne w przypadku eleganckich odmian.. Sadząc drzewka w swoim ogrodzie, przyczyniasz się również do ochrony środowiska.