Tawuła wczesna
Tawuła wczesna (Spiraea × arguta) to jeden z najpiękniejszych krzewów ozdobnych, który wczesną wiosną obsypuje się mnóstwem drobnych, białych kwiatów, zebranych w gęste baldachogrona. Jej zwiewne, kaskadowe pędy uginają się pod ciężarem kwiatów, tworząc w ogrodzie efekt „białe kwiaty tawułki przyciągają uwagę w ogrodzie.j chmury” i dodając mu lekkości. Nic dziwnego, że tawuła wczesna cieszy się ogromną popularnością wśród ogrodników i jest chętnie sadzona zarówno w ogrodach przydomowych, jak i w parkach czy zieleni miejskiej.
Spis treści
Charakterystyka Tawuły wczesnej
Wygląd
Tawuła wczesna to krzew o rozłożystym pokroju, dorastający do 1,5-2 m wysokości i podobnej szerokości. Jej pędy są łukowato wygięte i przewieszają się malowniczo, tworząc efektowną kaskadę. Liście tawuły wczesnej są drobne, lancetowate, jasnozielone i owłosione za młodu, co sprawia, że są atrakcyjne w kompozycjach kwiatowych.. Tawuła wczesna rośnie dość wolno. Największą ozdobą tawuły wczesnej są jej kwiaty – drobne, białe, zebrane w gęste baldachogrona, które pojawiają się na przełomie kwietnia i maja, jeszcze przed rozwojem liści. Kwiaty tawuły wczesnej intensywnie pachną, przyciągając do ogrodu pszczoły i motyle. Warto wiedzieć, że tawuła wczesna to mieszaniec tawuły wielokwiatowej (Spirea multiflora) i tawuły Thunberga (Spirea thunbergii).
Odmiany Tawuły wczesnej
Tawuła wczesna sama w sobie jest bardzo dekoracyjna, ale warto poznać również jej popularne odmiany, takie jak grefsheim, które różnią się między sobą pokrojem, wysokością czy odcieniem kwiatów.
| Odmiana | Pokrój | Wysokość | Kwiaty |
|---|---|---|---|
| ’Grefsheim’ | długie, przewieszające się pędy | do 1,5 m, co sprawia, że jest wszechstronna w nasadzeniach. | śnieżnobiałe, pojawiają się pod koniec kwietnia i na początku maja |
| ’Nivalis’ | zwarty | do 1 m | śnieżnobiałe |
| ’Snowmound’ | szeroko rozłożysty | do 1,5 m | białe, w małych gronach, pojawiają się w maju i na przełomie maja i czerwca |
| ’Tor’ | krępy, zwarty | do 0,8 m, co czyni ją idealną do nasadzeń w mniejszych ogrodach. | białe |
Wymagania glebowe i stanowiskowe
Tawuła wczesna to krzew o niewielkich wymaganiach glebowych, idealny dla każdego ogrodnika. Dobrze rośnie na glebach lekkich, przepuszczalnych, piaszczysto-gliniastych, a także na przeciętnych glebach ogrodowych, co ułatwia uprawę i pielęgnację.. Toleruje gleby o odczynie lekko kwaśnym lub lekko zasadowym, co jest istotne w kontekście uprawy i pielęgnacji roślin.. Najważniejsze, aby gleba nie była ciężka i podmokła. Dodatkowo, tawuła wczesna jest tolerancyjna na zanieczyszczenia powietrza, co czyni ją idealnym wyborem do sadzenia w miastach.
Tawuła wczesna preferuje stanowiska słoneczne, na których najobficiej kwitnie. Jednak warto pamiętać, że tawułka może rosnąć również w miejscach lekko zacienionych, a nawet w półcieniu, choć w takich warunkach kwitnienie może być mniej obfite.. Ważne, aby stanowisko było ciepłe i osłonięte od wiatru.
Pielęgnacja Tawuły wczesnej
Sadzenie
Tawułę wczesną najlepiej sadzić wiosną lub jesienią. Sadzonki z uformowaną bryłą korzeniową można sadzić praktycznie przez cały sezon, jednak latem należy pamiętać o częstym podlewaniu. Przed sadzeniem warto oczyścić stanowisko z chwastów i spulchnić glebę. Dołek powinien być nieco większy od bryły korzeniowej. Po posadzeniu roślinę obficie podlewamy.
Podlewanie
Tawuła wczesna jest odporna na suszę, jednak młode rośliny w pierwszych latach uprawy warto podlewać w czasie suchej i upalnej pogody. Starsze krzewy nawadniamy tylko w czasie długotrwałych susz, aby wspierać ich uprawę i pielęgnację..
Nawożenie
Tawuła wczesna nie ma dużych wymagań pokarmowych. W zupełności wystarczy jej nawożenie wieloskładnikowym nawozem mineralnym wczesną wiosną. Można również zastosować kompost lub obornik jako ściółkę.
Cięcie
Cięcie to jeden z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych w uprawie tawuły wczesnej. W pierwszym roku po posadzeniu warto zrezygnować z kwitnienia na rzecz formowania krzewu, aby zapewnić lepszą uprawę i pielęgnację w przyszłości.. W tym celu po posadzeniu skracamy gałązki o 2/3 długości. W kolejnych latach tawułę wczesną tniemy po kwitnieniu. Skracamy gałązki, które kwitły, nad pędem bocznym, możliwie jak najniżej. Usuwamy również najstarsze, słabo kwitnące gałęzie, wycinając je całkowicie tuż przy ziemi. Co kilka lat warto prześwietlić krzewy, usuwając wszystkie stare pędy. Takie cięcie sanitarne odmłodzi krzew i wpłynie pozytywnie na obfite kwitnienie. Aby tawuła wczesna zachowała zdrowy wygląd i obficie kwitła, należy regularnie ją przycinać i nawozić.
Przycinanie przekwitłych kwiatostanów tawuły
Latem warto usuwać przekwitłe kwiatostany tawuły. Ścinamy kwiatostany razem z częścią pędów, które znajdują się pod nimi. Cięcie przeprowadzamy zdecydowanymi ruchami, nie przejmując się tym, że tniemy także po liściach. Z krzewu formujemy półkulę. Takie cięcie przedłuży okres kwitnienia tawuły, co jest istotne w uprawie i pielęgnacji..
Zastosowanie Tawuły wczesnej w ogrodzie
Ogrody przydomowe
Tawuła wczesna to wszechstronny krzew, który doskonale sprawdza się w różnego rodzaju ogrodach przydomowych. Można ją sadzić:
- Pojedynczo (soliter): pięknie prezentuje się jako soliter na trawniku, przyciągając wzrok swoją kaskadową formą i obfitością kwiatów.
- W grupach: sadzona w grupach tworzy efektowne, kwitnące plamy, które ożywiają ogród.
- Na żywopłoty: doskonale nadaje się na żywopłoty formowane i nieformowane, a także jako szpaler w ogrodzie.
Gęstość sadzenia na żywopłot to 3-4 rośliny na metr kwadratowy. - Na rabaty: można ją łączyć z innymi krzewami o podobnym terminie kwitnienia, a także z bylinami i kwiatami cebulowymi, co wzbogaca kompozycje kwiatowe..
- W ogrodach skalnych: niższe odmiany tawuły wczesnej można z powodzeniem sadzić w ogrodach skalnych.
- Do tworzenia wizualnie interesujących kompozycji: tawuła wczesna może być wykorzystana do dodania wizualnego zainteresowania do rabat i ogrodów przydomowych.
- W większych ogrodach: jeśli dysponujemy dużą przestrzenią, warto pozwolić tawule wczesnej rosnąć swobodnie, bez formowania.
Parki i zieleń miejska
Tawuła wczesna to krzew odporny na zanieczyszczenia powietrza, suszę i mróz, dlatego doskonale sprawdza się w zieleni miejskiej. Można ją sadzić w parkach, na skwerach, wzdłuż ulic i chodników. Ze względu na swoją nietoksyczność, tawuła wczesna jest idealna do sadzenia w pobliżu placów zabaw dla dzieci czy przy szkołach.
Kompozycje z innymi roślinami
Tawuła wczesna pięknie komponuje się z wieloma innymi roślinami. Można ją łączyć z:
- Krzewami kwitnącymi wiosną: np. forsycją, pigwowcem japońskim, kaliną koralową.
- Bylinami, w tym tawułkami, które są popularne w ogrodach, a niektóre odmiany tawuły wczesnej wyróżniają się szczególną urodą.: np. funkiami, żurawkami, bodziszkami, irysami.
- Kwiatami cebulowymi: np. tulipanami, narcyzami, hiacyntami oraz tawułkami.
Choroby i szkodniki Tawuły wczesnej
Tawuła wczesna jest generalnie odporna na choroby i szkodniki. Jednak w niesprzyjających warunkach, takich jak nadmierna wilgotność czy niedobory składników odżywczych, może zostać zaatakowana przez:
- Choroby grzybowe: np. mączniaka prawdziwego, szarą pleśń, plamistość liści. Objawami chorób grzybowych są plamy na liściach, biały nalot, usychające pędy. W przypadku wystąpienia choroby należy zastosować fungicydy.
- Szkodniki: np. mszyce, przędziorki, wzdymacz tawułowy. Mszyce powodują deformację liści i zahamowanie wzrostu rośliny. Przędziorki objawiają się delikatnymi pajęczynkami i mozaikowymi przebarwieniami na liściach. Wzdymacz tawułowy powoduje pomarszczenie liści. W przypadku wystąpienia szkodników należy zastosować insektycydy.
Rozmnażanie Tawuły wczesnej
Tawułę wczesną można rozmnażać na kilka sposobów, w tym przez cięcie tawuły.
- Sadzonki: latem pobieramy sadzonki półzdrewniałe, a późną jesienią sadzonki zdrewniałe. Sadzonki umieszczamy w wilgotnym podłożu i czekamy na ukorzenienie. Należy jednak pamiętać, że część sadzonek, pomimo dobrych warunków, może się nie przyjąć.
- Odrosty: tawuła wczesna często wypuszcza odrosty korzeniowe, które można oddzielić od rośliny matecznej i posadzić w nowym miejscu.
- Odkłady: można rozmnażać tawułę wczesną przez odkłady poziome lub pionowe.
Gdzie kupić Tawułę wczesną?
Tawułę wczesną można kupić w większości sklepów ogrodniczych i szkółek. Sadzonki dostępne są również w sprzedaży online. Oto kilka przykładowych miejsc, gdzie można kupić tawułę wczesną:
- Sklepy ogrodnicze
- Szkółki roślin
- Sklepy internetowe wysyłają różnorodne rośliny, w tym tawułki.
Podsumowanie
Tawuła wczesna to niezwykle dekoracyjny i łatwy w uprawie krzew, który zachwyca obfitością białych kwiatów wczesną wiosną. Jej niewielkie wymagania glebowe i stanowiskowe, a także odporność na choroby i szkodniki sprawiają, że jest to idealna roślina dla początkujących ogrodników, którzy cenią sobie łatwość uprawy i pielęgnacji. Tawuła wczesna doskonale sprawdza się w ogrodach przydomowych, parkach i zieleni miejskiej, dodając im uroku i lekkości. Jeśli szukasz niezawodnego krzewu ozdobnego, który będzie cieszył oko przez wiele lat, tawuła wczesna to doskonały wybór. Jej wszechstronność i łatwość w uprawie sprawiają, że jest to roślina, która z pewnością spełni oczekiwania nawet najbardziej wymagających ogrodników. Posadź tawułę wczesną w swoim ogrodzie i ciesz się jej pięknem każdego roku!